2025 жылдың соңғы күні аяқталып келеді, және оның қорытындыларын оң сипатта шығарғымыз келер еді. Алайда Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі тарапынан жүйелі әрі мазмұнды диалогтың әлі күнге дейін қалыптаспауы мұны қиындатып отыр. Атап айтқанда, 17 желтоқсанда кәсіподақтармен 2026–2028 жылдарға арналған жаңа Салалық келісім жобасын талқылау үшін жұмыс тобының отырысы өтетіні уәде етілген болатын, алайда бүгінгі күнге дейін аталған отырыс өткізілген жоқ.
Жыл ішінде Министрлік медицина қызметкерлерді қолдауға бағытталған деп ұсынылған бірқатар басқарушылық шешімдер қабылдады. Сонымен қатар бұл шешімдер кәсіби қауымдастықпен жүйелі түрде талқыланбай қабылданды және көбіне дағдарыстық жағдайда — медицина қызметкерлеріне жасалған шабуылдардың көбеюі мен еңбек ұжымдарының жария үндеулері аясында жүзеге асырылды. Мұндай шешім қабылдау форматын толыққанды диалог деп бағалау мүмкін емес, ол әлеуметтік шиеленістің ушығуына берілген мәжбүрлі әрекет қана болып табылады.
Ерекше назар аударатын жайт — соңғы үш жыл бойы әлеуметтік әріптестік пен әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі Салалық комиссияның отырыстары іс жүзінде өткізілмей келеді. Ал дәл осы комиссия медициналық қызметкерлердің жалақы деңгейі, медициналық ұйымдарды қаржыландыру және оның еңбек жағдайлары мен медициналық көмектің сапасына тікелей әсері, медицина қызметкерлерінің қылмыстық-құқықтық жауапкершілігі және саланың басқа да өзекті мәселелері бойынша талқылау жүргізіп, шешімдер әзірлеуге арналған негізгі әрі заңнамада көзделген алаң болып табылады.
Нәтижесінде саладағы жүйелі мәселелер не кейінге қалдырылуда, не қызметкерлер өкілдерінің қатысуынсыз шешілуде, бұл әлеуметтік әріптестіктің негізгі қағидаттарына қайшы келеді. Осыған байланысты заңды сұрақ туындайды: мұндай тәсіл медициналық қауымдастықтың пікірін елеулі фактор ретінде қарастырмайтын саналы басқарушылық ұстаным ба, әлде бұл мәселелер екінші кезектегі, басым назарды талап етпейтін деп есептеле ме?
Осындай жағдайда денсаулық сақтау саласында «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» тұжырымдамасының қағидаттарын іске асыру формалды сипатта қалып отыр.
Салалық комиссияның толыққанды жұмысын қалпына келтірмей, жарияланған мерзімдердің сақталуын қамтамасыз етпей және шешім қабылдау процесіне кәсіподақтар мен кәсіби қауымдастықты нақты түрде тартпайынша, 2026 жылы денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясаттың сенімділігі, тұрақтылығы мен болжамдылығы туралы айту мүмкін емес.